Psycholog Łódź – wsparcie w żałobie
Często słyszę w gabinecie: „Myślałam, że czas leczy rany, ale ból wcale nie mija. Czuję się, jakby część mnie umarła razem z nim”. To jedno z najtrudniejszych doświadczeń, z jakim przychodzi nam się mierzyć – ból po stracie kogoś bliskiego.
Żałoba to nie choroba, którą trzeba wyleczyć, ale naturalny i konieczny proces adaptacji do nowej rzeczywistości. To podróż przez trudne emocje, wspomnienia i pytania bez odpowiedzi. Nie ma jednej, właściwej drogi jej przeżywania, a presja otoczenia, by „wziąć się w garść”, często tylko potęguje cierpienie.
Chciałbym wyjaśnić, czym jest żałoba, jakie są jej etapy, oraz jak pomoc psychologiczna może stać się bezpieczną przystanią w tym trudnym czasie. Decyzja o sięgnięciu po wsparcie to akt odwagi i troski o siebie.
Uwaga: Żałoba jest procesem, który każdy przechodzi inaczje i nie ma określonych ram czasowych. W tym artykule skupię się na jej naturalnym przebiegu oraz na sygnałach, które mogą świadczyć o tym, że ból staje się przytłaczający i warto poszukać profesjonalnej pomocy.
Czym jest żałoba i jak się objawia?
Żałoba to naturalna, psychofizyczna reakcja na stratę. Najczęściej kojarzymy ją ze śmiercią bliskiej osoby, ale może dotyczyć również utraty zdrowia, pracy, związku czy ważnej dla nas idei. To proces, który angażuje całą naszą osobę – nasze myśli, emocje, ciało i duszę.
Objawy żałoby mogą być bardzo różnorodne:
- Emocjonalne: smutek, złość, poczucie winy, lęk, osamotnienie, szok, a nawet ulga.
- Fizyczne: zmęczenie, problemy ze snem i apetytem, bóle głowy, ucisk w klatce piersiowej.
- Poznawcze: trudności z koncentracją, dezorientacja, natrętne myśli o zmarłym.
- Behawioralne: płacz, wycofanie społeczne, unikanie miejsc kojarzących się ze stratą, nadaktywność.
Przeżywanie żałoby to nie oznaka słabości, lecz dowód na siłę więzi, która nas łączyła.
Etapy przeżywania żałoby
Proces żałoby często opisuje się za pomocą modelu stadiów, np. autorstwa Elisabeth Kübler-Ross. Warto jednak pamiętać, że nie jest to sztywna, linearna ścieżka. Możemy przechodzić przez te etapy w różnej kolejności, wracać do nich lub doświadczać kilku naraz.
- Zaprzeczenie i szok: „to niemożliwe, to się nie dzieje”. To naturalny mechanizm obronny, który chroni nas przed bólem, na który nie jesteśmy gotowi.
- Złość i gniew: „dlaczego on/ona? Dlaczego ja?”. Złość może być skierowana na zmarłego, na siebie, na lekarzy, na los, na Boga.
- Targowanie się: „gdybym tylko…”, „Jeśli zrobię X, to może wszystko wróci do normy”. To próba odzyskania kontroli nad sytuacją.
- Depresja i smutek: gdy dociera do nas ostateczność straty, pojawia się głęboki smutek, poczucie pustki i beznadziei.
- Akceptacja: to pogodzenie się z nową rzeczywistością i nauka życia bez bliskiej osoby.
Jak psycholog może pomóc w przeżywaniu żałoby?
Pomoc psychologiczna w żałobie to towarzyszenie w bólu i tworzenie bezpiecznej przestrzeni do wyrażenia wszystkich, nawet najtrudniejszych emocji. Celem nie jest „wyleczenie” z żałoby, ale jej świadome i zdrowe przeżycie.
W trakcie spotkań z psychologiem:
- Otrzymasz przestrzeń na swoje emocje: możesz bez obaw płakać, złościć się, mówić o poczuciu winy czy lęku.
- Znormalizujesz swoje doświadczenia: dowiesz się, że to, co przeżywasz, jest naturalną częścią procesu żałoby.
- Nauczysz się radzić sobie z bólem: poznasz techniki, które pomogą Ci funkcjonować w najtrudniejszych momentach.
- Znajdziesz sposób na upamiętnienie bliskiej osoby: wspólnie poszukamy dróg, by zachować pamięć i więź ze zmarłym w zdrowy sposób.
- Zaczniesz budować życie na nowo: krok po kroku odnajdziesz siłę, by na nowo zdefiniować swoje cele i odnaleźć sens.
Kiedy żałoba staje się powikłana i warto umówić się na konsultację?
Czasem proces żałoby zostaje „zablokowany”. Mówimy wtedy o żałobie powikłanej lub przedłużonej. Zapraszam Cię do umówienia się na konsultację, jeśli:
- Od straty minęło wiele miesięcy (lub lat), a ból nie słabnie i paraliżuje Twoje codzienne życie.
- Całkowicie wycofałeś/wycofałaś się z życia społecznego i unikasz wszelkich wspomnień o zmarłym.
- Masz silne, uporczywe poczucie winy lub złości.
- Pojawiły się myśli samobójcze lub zachowania autodestrukcyjne.
- Nie jesteś w stanie wrócić do pracy, dbać o siebie i rodzinę.
Odpowiedzi na częste pytania
Jak długo trwa żałoba?
Czym różni się żałoba od depresji?
Czy to normalne, że czuję złość na osobę, która zmarła?
Tak, to całkowicie normalne. Złość może wynikać z poczucia opuszczenia, z niedokończonych spraw, z bezsilności. Ważne jest, aby pozwolić sobie na odczuwanie tej emocji bez oceniania się.
Jak mogę pomóc komuś w żałobie?
Czy sesja będzie poufna?
Warto przeczytać
Diagnoza depresji
Depresja stanowi jedno z najczęściej diagnozowanych zaburzeń psychicznych na świecie. Szacuje się, że w Polsce na depresję choruje ok. 1,2 mln osób. Charakteryzuje się ona między innymi głębokim obniżeniem nastroju, spadkiem napędu psychoruchowego, zaburzeniami snu i rytmu dobowego, a także częstym współwystępowaniem lęku. Należy tu rozróżnić dwie odrębne diagnozy, a
Żałoba
Żałoba jest głęboko osobistym doświadczeniem, które każdy z nas prędzej czy później przeżywa. Proces żałoby został szczegółowo opisany przez Elisabeth Kübler-Ross, która wyróżniła pięć etapów, przez które przechodzimy, starając się poradzić sobie ze stratą. Choć każdy doświadcza żałoby inaczej, rozumienie tych etapów może pomóc nam w nawigacji przez nasze własne
O depresji
Wstęp Depresja, często postrzegana jako jedno z największych wyzwań zdrowia psychicznego w nowoczesnym świecie, dotyka milionów ludzi niezależnie od wieku, płci czy statusu społecznego. Charakteryzująca się głębokim smutkiem, utratą zainteresowania aktywnościami, które wcześniej sprawiały przyjemność, a także szeregiem innych symptomów. Może mieć poważny wpływ na codzienne życie osoby nią dotkniętej.